Jak uprawiać lwią paszczę z nasion (Antirrhinum majus)

Lwia paszcza to kwiat z wiejskiego ogródka, który każdy pamięta z dzieciństwa — wystarczy ścisnąć boki kwiatu, a „smok” otwiera paszczę. To także jeden z najbardziej użytecznych kwiatów, jakie możesz wyhodować z nasion: odmiany karłowe do donic i na obwódki, wysokie kłosy na rabatę i do wazonu, a do tego kwitnienie od początku lata aż do pierwszego silnego przymrozku. Haczyk polega na tym, że nasiona są drobne jak pył, a rośliny potrzebują długiego rozbiegu, więc termin siewu ma tu większe znaczenie niż u większości roślin jednorocznych. Ten przewodnik omawia uprawę Antirrhinum majus od siewu pod koniec zimy, przez uszczykiwanie i wysadzanie, po cięcie i ochronę przed rdzą, a także podpowiada, jak wybrać między odmianami karłowymi, średnimi i wysokimi.

• Siew Luty–marzec pod osłonami; kwiecień wprost do gruntu dla późniejszego kwitnienia
• Kiełkowanie 1–3 tygodnie w 18–21 °C · siej na powierzchnię, nasiona potrzebują światła
• Wysadzanie Koniec kwietnia–maj, co 20–30 cm, pełne słońce, przepuszczalna gleba
• Kwitnienie Od czerwca aż do przymrozków, jeśli usuwasz przekwitłe kwiatostany albo regularnie ścinasz kwiaty

Jaką lwią paszczę wybrać

Lwia paszcza to krótkowieczna bylina pochodząca z rejonu Morza Śródziemnego, ale w ogrodach uprawia się ją jako roślinę jednoroczną wrażliwą na mróz: wysiewa się ją pod osłonami pod koniec zimy, wysadza wiosną, a kwitnie jeszcze tego samego lata. Wszystkie formy ogrodowe należą do jednego gatunku, Antirrhinum majus, a najważniejszy wybór dotyczy wysokości, bo od niej zależy, gdzie posadzisz rośliny i czy trzeba będzie je podpierać.

• Karłowe (około 20–25 cm). Odmiany takie jak Tom Thumb tworzą krzaczaste kopczyki gęsto obsypane krótkimi kwiatostanami. Idealne na brzeg rabaty, do skrzynek balkonowych i donic.
• Średnie, czyli półwysokie (około 40–50 cm). Odmiany uniwersalne: na tyle wysokie, że można z nich ściąć mały bukiet, i na tyle zwarte, że w większości ogrodów nie wymagają podpór.
• Wysokie (75–90 cm i więcej). Długie, proste kłosy na tył rabaty i na kwiat cięty. Daj im palik albo rozciągnij nad nimi siatkę.

Odmiany tetraploidalne mają podwójny zestaw chromosomów, dzięki czemu ich kwiaty są wyraźnie większe, a łodygi mocniejsze. Odmiany karłowe, półwysokie, wysokie i tetraploidalne, a także konkretne kolory, takie jak Cherry Twist i Mango Twist, znajdziesz w naszej kolekcji nasion lwiej paszczy — są też wymienione pod nazwą botaniczną Antirrhinum majus.

Kiedy siać nasiona lwiej paszczy

Od siewu do pierwszych kwiatów lwia paszcza potrzebuje około czterech miesięcy, dlatego główny termin siewu to luty i marzec pod osłonami — w ogrzewanej szklarni, w szklarence albo na jasnym parapecie. Siew pod koniec stycznia też się udaje, zwłaszcza jeśli podchowujesz siewki pod lampą: nasz tekst o lampach do doświetlania rozsady wyjaśnia, dlaczego wczesne, spragnione światła siewki bez lampy się wyciągają, a zasada 10 godzin światła dziennego tłumaczy, dlaczego to, co wysiano dużo wcześniej, po prostu stoi w miejscu.

Siew w kwietniu, pod osłonami albo wprost do ciepłej gleby, też da kwiaty, tylko później — mniej więcej od sierpnia. Siewki są odporniejsze niż siewki większości jednorocznych roślin wrażliwych na mróz, a po zahartowaniu znoszą lekki przymrozek, dlatego lwia paszcza pojawia się też na naszej lutowej liście roślin do zimowego siewu w butelkach po mleku. Wszystkie nasze lwie paszcze znajdziesz w marcowej kolekcji nasion do siewu.

Jak siać lwią paszczę: na powierzchnię, na świetle

• Użyj drobnego, wilgotnego podłoża. Napełnij tackę albo małe doniczki przesianym podłożem do siewu, lekko je dociśnij i przed siewem podlej od dołu.
• Siej rzadko na powierzchnię. Nasiona są drobne jak pył. Wysyp je na złożoną kartkę papieru i delikatnie strząsaj albo wymieszaj ze szczyptą suchego piasku, żeby rozłożyły się równo.
• Nie przykrywaj. Nasiona lwiej paszczy potrzebują światła do kiełkowania. Wciśnij je w powierzchnię podłoża i najwyżej lekko oprósz wermikulitem, który przepuszcza światło.
• Zapewnij ciepło i wilgoć. Idealna temperatura to 18–21 °C. Przykryj tackę przezroczystą pokrywą albo foliowym woreczkiem i chroń ją przed bezpośrednim południowym słońcem.
• Podlewaj od dołu. Woda z konewki spłukuje drobne nasiona i zbiera je w kępki. Gdy tylko powierzchnia zaczyna przesychać, wstaw tackę na kilka minut do wody.

Siewki pojawiają się w ciągu jednego do trzech tygodni. Od razu zdejmij pokrywę i daj im najjaśniejsze miejsce, jakie masz; jeśli bledną i się kładą, przeczytaj, dlaczego siewki się wyciągają i jak temu zaradzić. Zatłoczone tacki z drobnymi siewkami są też podatne na zgorzel siewek, więc codziennie je wietrz.

Pikowanie, uszczykiwanie i wysadzanie

Gdy siewki da się chwycić za listek, zwykle trzy, cztery tygodnie po siewie, przepikuj je pojedynczo albo małymi kępkami do multiplatów. Dalej podchowuj je w nieco niższej temperaturze, około 10–15 °C, dzięki czemu pozostaną niskie i krępe. Gdy roślina ma trzy, cztery pary liści właściwych, uszczyknij wierzchołek tuż nad parą liści. Wydaje się to brutalne, ale każda uszczyknięta roślina rozgałęzia się i zamiast jednego daje pięć lub więcej kwitnących pędów.

Hartuj rośliny przez tydzień lub dwa i wysadź je od końca kwietnia do maja, po najgorszych przymrozkach, w pełnym słońcu i na przepuszczalnej glebie. Odmiany karłowe sadź co około 20 cm, a wysokie co 25–30 cm. Lwia paszcza nie lubi ciężkiej, mokrej ziemi, więc do gliny dodaj grysu albo uprawiaj ją na podwyższonych grządkach lub w donicach. Przy wysokich odmianach już teraz wbij tyczki albo rozciągnij nad grządką siatkę na wysokości około 30 cm, żeby łodygi przez nią przerastały.

Jak uprawiać lwią paszczę z nasion: krok po kroku

1. Luty–marzec: siew na powierzchnię pod osłonami Drobne, wilgotne podłoże, nasiona wciśnięte, ale nieprzykryte, 18–21 °C i przezroczysta pokrywa.
2. Po 1–3 tygodniach: zdjęcie pokrywy, maksimum światła Najjaśniejszy parapet albo lampa do doświetlania; podlewanie od dołu.
3. 3–4 tygodnie: pikowanie do multiplatów Chwytaj za listek, nigdy za łodyżkę, i podchowuj chłodniej, w 10–15 °C.
4. 3–4 pary liści: uszczykiwanie wierzchołka Przytnij tuż nad parą liści, żeby uzyskać krzaczaste rośliny z wieloma pędami.
5. Koniec kwietnia–maj: hartowanie i wysadzanie Pełne słońce, przepuszczalna gleba, co 20–30 cm; wysokie odmiany podeprzyj.
6. Od czerwca: cotygodniowe cięcie i usuwanie przekwitłych kwiatów Usuwanie przekwitłych kłosów sprawia, że boczne pędy kwitną aż do przymrozków.

Lwia paszcza na kwiat cięty czy na rabatę?

Ten sam gatunek spełnia dwa zupełnie różne zadania, a sposób uprawy w każdym przypadku nieco się różni:

W wazonie lwia paszcza wytrzymuje około tygodnia. Ścinaj ją w porannym chłodzie, usuń dolne liście i od razu postaw łodygi pionowo: położone płasko wyginają wierzchołki w górę, w stronę światła, i tracisz prosty kłos. W mieszanym bukiecie lwia paszcza świetnie wygląda obok cynii i kosmosów — nasz przewodnik po zakładaniu ogrodu kwiatów ciętych z nasion pokazuje, jak zaplanować wokół niej grządkę. Jeśli szukasz wysokich niebieskich kłosów, połącz ją z ostróżkami i ostróżeczkami. Jeśli tej zimy planujesz przyszłoroczny ogródek, rząd wysokich lwich paszczy na końcu grządki warzywnej zwabi też trzmiele — jedyne owady na tyle silne, by rozchylić kwiaty. Zobacz, jak zaplanować warzywnik.

Najczęstsze błędy w uprawie lwiej paszczy

• Przykrywanie nasion. Przysypane nasiona nie kiełkują. Siej na powierzchnię — więcej o nasionach kiełkujących na świetle przeczytasz w tekście jak doprowadzić nasiona do kiełkowania.
• Zbyt późny siew. Rośliny z majowego siewu w domu zakwitną dopiero późnym latem. Celuj w luty–marzec.
• Pomijanie uszczykiwania. Rośliny bez uszczykiwania dają jeden wysoki kłos i kilka słabych pędów bocznych. Uszczyknij je raz, przy trzech, czterech parach liści.
• Podlewanie z góry i zbyt gęste sadzenie. Rdza lwiej paszczy objawia się brązowopomarańczowymi skupiskami zarodników na spodniej stronie liści i rozwija się na mokrych liściach. Podlewaj przy podstawie, zachowuj odpowiednie odstępy i nie uprawiaj jej co roku w tym samym miejscu; zobacz najczęstsze choroby roślin.
• Dopuszczanie do zawiązania nasion. Rośliny, którym pozwolisz zawiązać torebki nasienne, słabiej kwitną. Co tydzień ścinaj kwiaty albo usuwaj przekwitłe, żeby pojawiały się nowe boczne kłosy.

Najczęściej zadawane pytania

Czy nasiona lwiej paszczy potrzebują światła do kiełkowania?
Tak. Wciśnij nasiona w powierzchnię wilgotnego podłoża i zostaw nieprzykryte albo najwyżej lekko oprósz wermikulitem. Przykrycie ich ziemią to najczęstszy powód, dla którego lwia paszcza nie wschodzi.

Kiedy wysiewać lwią paszczę w domu?
W lutym i marcu, jeśli chcesz kwiatów od czerwca. Koniec stycznia też się sprawdzi przy dobrym świetle albo z lampą do doświetlania; siewy od kwietnia kwitną mniej więcej od sierpnia.

Czy lwią paszczę trzeba uszczykiwać?
Jeśli chcesz krzaczastych roślin z wieloma kwitnącymi pędami, tak — uszczyknij wierzchołek raz, przy trzech, czterech parach liści. Jeśli zależy ci na jednym wyjątkowo długim kłosie na wystawę albo do cięcia, nie uszczykuj rośliny.

Czy lwia paszcza odrasta co roku?
To krótkowieczna bylina i w osłoniętym ogrodzie z przepuszczalną glebą rośliny często przetrwają łagodną zimę i w kolejnym roku zakwitną wcześnie. W drugim sezonie są jednak zwykle słabsze, dlatego większość ogrodników co wiosnę wysiewa je od nowa. Lwia paszcza chętnie też sama się wysiewa w żwirze i w szczelinach między płytami.

Szczypta nasion lwiej paszczy wysiana w lutym da ci więcej roślin, niż zmieścisz na rabacie, i całe miesiące kwiatów do wazonu. Połącz lwią paszczę z kosmosami, cyniami i resztą naszych nasion kwiatów do cięcia, możesz też przejrzeć wszystkie nasiona kwiatów jednorocznych. Dopiero zaczynasz siać? Zacznij od naszego przewodnika po uprawie kwiatów z nasion dla początkujących, przejrzyj wszystkie nasze kolekcje nasion, a także zajrzyj do pozostałych poradników uprawy.