Il-pitravi huma fost l-għelejjel tal-għeruq li l-aktar jaħfrulek meta tkabbarhom miż-żerriegħa. Jinbtu f'ħamrija kiesħa, jikbru fi kważi kull sodda xemxija jew vażett fond, u minn żrigħ wieħed jagħtuk żewġ uċuħ: għeruq ħelwin u weraq tari li tista' ssajjar bħas-selq. Jekk tiżragħhom ftit ftit u spiss mir-rebbiegħa sa Lulju, iżommu l-kċina fornuta mill-bidu tas-sajf sakemm jispiċċaw l-aħħar għeruq maħżuna fl-aħħar tax-xitwa. Din il-gwida tispjega kif tkabbar il-pitravi miż-żerriegħa (Beta vulgaris): meta u kif tiżragħhom, għaliex kull "żerriegħa" tagħtik grupp ta' xtieli, it-traqqiq u t-tisqija, l-għażla tal-varjetà, u meta taħsad u taħżen l-għeruq.
- Żrigħ Nofs April–nofs Lulju barra · Marzu taħt kopertura
- Distanza Raqqaq għal 10 cm · fillieri 30 cm bogħod · 5 cm għal pitravi żgħar
- Ħsad 8–12 ġimgħa wara ż-żrigħ · minn daqs ballun tal-golf sa daqs ballun tat-tennis
- Ħamrija Xemx, soda u bla ġebel · pH 6.5–7.5 · bla demel frisk
Il-pitravi u s-selq: speċi waħda
Il-pitravi, is-selq, il-pitravi taz-zokkor u l-pitravi tal-għalf huma kollha l-istess speċi, Beta vulgaris, imrobbija matul sekli sħaħ mill-pitravi selvaġġi tal-baħar li jikbru fuq il-kosti Ewropej. Is-selq intgħażel għall-weraq u z-zkuk tiegħu, il-pitravi għall-għerq minfuħ tagħhom. Din l-oriġini komuni tispjega ħafna. Il-pitravi jifilħu ftit melħ u ftit nixfa, jippreferu ħamrija qrib in-newtrali, u huma biennali: jagħmlu l-għerq fl-ewwel sena u jwarrdu fit-tieni, sakemm perjodu twil ta' ksieħ ma jqarraqx bihom u jġegħilhom iwarrdu qabel iż-żmien. Għandna gwida dwar is-selq li tkopri n-naħa tal-weraq tal-familja, u fil-kollezzjoni Beta vulgaris tagħna issib it-tnejn.
Il-familja għandha wkoll żerriegħa mhux tas-soltu. Dak li tiżra' mhuwiex żerriegħa waħda, imma frotta żgħira li tixbah is-sufra u li fiha minn żewġ sa erba' żrieragħ. Għalhekk il-pitravi jitilgħu fi gruppi żgħar, tkun kemm tkun attent meta tqassamhom, u għalhekk it-traqqiq huwa parti mit-tkabbir tagħhom.
Meta tiżra' l-pitravi
Il-pitravi jinbtu ladarba l-ħamrija tilħaq madwar 7 °C, imma jinbtu bil-mod u mhux b'mod uniformi sakemm il-ħamrija ma tkunx eqreb lejn l-10 °C. Fil-biċċa l-kbira tal-ġonna, dan ifisser żrigħ barra minn nofs April. Iżra' filliera qasira kull tlieta sa erba' ġimgħat sa nofs Lulju, minflok filliera twila waħda fir-rebbiegħa. Hekk ikollok għeruq tari daqs ballun tal-golf is-sajf kollu, minflok kwantità kbira ta' għeruq iebsin qishom injam f'Awwissu; il-gwida tagħna dwar iż-żrigħ suċċessiv tispjega r-ritmu. Iż-żrigħ mill-aħħar ta' Ġunju sa nofs Lulju huwa dak li tkabbar għall-ħażna tax-xitwa. Dawn il-pitravi jimmaturaw fil-ħarifa, meta t-temp ikun frisk biżżejjed biex jinżammu.
Għal ħsad aktar bikri, iżra' f'Marzu f'moduli taħt il-ħġieġ jew taħt kampana, b'varjetà bikrija bħal 'Detroit Early'. Żommhom 'il fuq minn madwar 10 °C. Żrigħ bikri li jqatta' diversi ġimgħat fil-ksieħ jista' jitla' fil-fjura, għax il-pjanta taqra l-ksieħ bħala xitwa u twarrad minflok ma tagħmel l-għerq. Ħares lejn il-kalendarju taż-żrigħ tal-ħaxix tagħna biex tara fejn jidħlu l-pitravi mal-għelejjel l-oħra tiegħek.
Kif tiżra' ż-żerriegħa tal-pitravi
Il-pitravi ma jeħtiġux ħamrija għanja. Jeħtieġu sodda soda, maħduma fin bir-rixtellu u bla ġebel kbir, fix-xemx sħiħa jew f'dell ħafif. Iżżidx demel frisk: iġiegħel l-għeruq jagħmlu l-friegħi u jagħtik weraq lussureġġjanti għad-detriment tal-għerq. Art li ngħatat id-demel għal għalla ta' qabel hija ideali, u għalhekk il-pitravi jinsabu mal-karrotti, il-pastinaka u l-basal fis-sodda tal-għeruq u tal-allium, skont il-pjan tagħna tar-rotazzjoni tal-għelejjel.
Jekk tħalli ż-żerriegħa fl-ilma fietel għal siegħa jew sagħtejn qabel iż-żrigħ, il-qoxra li tixbah is-sufra tirtab u l-ġerminazzjoni tkun aktar mgħaġġla. Imbagħad agħżel metodu. F'fillieri: iżra' 2 cm fil-fond, grupp żerriegħa kull 5 cm, f'fillieri 30 cm bogħod minn xulxin. F'moduli: iżra' tlieta jew erba' gruppi f'kull ċellola, u ħawwel kull mazz sħiħ barra, 25–30 cm bogħod. Mazz ta' diversi gruppi miżrugħa flimkien jagħmel erba' jew ħames għeruq li jimbuttaw lil xulxin 'il barra, u qatt ma jkollok bżonn traqqaq. Fuq żigarella taż-żerriegħa: qiegħed iż-żigarella f'solk ta' 2 cm u għattiha, għal distanza perfetta mingħajr tbatija. Ix-xtieli jidhru fi 10–14 jum.
Kif tkabbar il-pitravi, pass pass
- Ħejji s-sodda Aqleb bil-furketta, neħħi l-ġebel u għaddi r-rixtellu sakemm il-ħamrija tkun fina. Bla demel frisk. F'ħamrija aċiduża żid il-ġir sa madwar pH 6.5.
- Xarrab iż-żerriegħa (1–2 sigħat) L-ilma fietel irattab il-gruppi li jixbhu s-sufra u jagħti nibbiet aktar mgħaġġel u uniformi.
- Iżra' 2 cm fil-fond (nofs April–nofs Lulju) Grupp kull 5 cm f'fillieri 30 cm bogħod, jew iżra' diversi gruppi f'kull modulu taħt kopertura.
- Żomm il-ħamrija niedja sakemm jinbtu Qoxra iebsa fuq ħamrija niexfa tista' żżomm lix-xtieli milli joħorġu. Saqqi s-solk qabel ma tiżra'.
- Raqqaq għal xitla waħda f'kull grupp Meta jkunu għoljin 2–3 cm, aqta' x-xtieli żejda f'livell il-ħamrija. Erġa' raqqaq għal 10 cm meta l-għeruq ikunu daqs bilja, u kul ix-xtieli li tneħħi.
- Saqqi b'mod regolari u neħħi l-ħaxix ħażin bl-idejn Tisqija tajba kull 10–14 jum fi żmien niexef. Agħżaq b'attenzjoni: għerq bi grif inixxi u jista' jitħassar.
- Aqla' minn daqs ballun tal-golf Ibda wara 8–12 ġimgħa. Ibqa' aqla' għerq iva u għerq le, biex il-bqija jkollhom spazju jintefħu.
Tisqija, xquq u ċrieki bojod
Il-pitravi jifilħu perjodi niexfa, imma ma jħobbux il-bidla f'daqqa min-nixfa għal ħafna ilma. Għerq li jieqaf jikber fin-nixfa u mbagħad jieħu ħafna ilma f'daqqa jista' jinqasam, u t-tkabbir irregolari jidher minn ġewwa bħala ċrieki ċari bejn dawk ħomor. Dan il-fenomenu huwa magħruf bħala ċ-ċrieki bojod, u ma jagħmel l-ebda ħsara, għalkemm jidher stramb fuq il-platt. Umdità kostanti tipprevjeni t-tnejn. Tisqija tajba kull ġimgħa jew tnejn fi żmien niexef, flimkien ma' mulċ tul il-filliera, hija aħjar minn ftit ilma kuljum; il-gwida tagħna dwar it-tisqija tispjega għaliex. Wisq nitroġenu, wisq dell jew pjanti ffullati jagħtuk ħafna weraq u ftit li xejn għerq.
L-għażla tal-varjetà: forma u kulur
Il-pitravi tondi huma l-klassiċi: jikbru malajr, huma affidabbli u tajbin f'kull daqs. Varjetajiet twal bħal 'Cylindra' jikbru 'l isfel aktar milli 'l barra, għalhekk jaqblu ma' ħamrija fonda u jagħtu flieli ndaqs għall-pikles u għall-forn. Tipi ċatti u bikrin bħall-varjetajiet qodma 'Egyptian Flat Round' u 'Egyptian Turnip Rooted' joqogħdu fil-wiċċ tal-ħamrija u jimmaturaw malajr, u għalhekk huma utli f'ħamrija baxxa u fil-vażetti.
Pitravi ħomor klassiċi
Kulur skur, togħma ħelwa u ta' art, l-aħjar biex jinħażnu.
- Tondi: 'Detroit 2' (disponibbli wkoll organika), 'Kogel 2', 'Loki', 'Bolivar'
- Bikrin: 'Detroit Early', 'Egyptian Flat Round'
- Twal: 'Cylindra' għall-flieli u għall-ħażna
Sofor, bojod u strixxati
Togħma eħfef u aktar ħelwa, u ma jtebbgħux.
- Sofor: 'Burpee's Golden' (iżra' ftit eħxen)
- Bojod: 'Albina Vereduna', ħelwa ħafna
- Strixxati: iċ-ċrieki ta' 'Chioggia', jew it-taħlita ta' kuluri 'Hula Hoop'
Il-ħsad u l-ħażna tal-pitravi
Aqla' l-pitravi kull meta l-għeruq ikunu kbar biżżejjed biex tużahom. Daqs ballun tal-golf huma l-aktar ħelwin; daqs ballun tat-tennis huwa l-akbar daqs utli. L-għeruq li jitħallew jikbru ħafna aktar isiru ħoxnin u iebsin qishom injam. Biex taħsad, aqbad il-weraq mill-bażi u obromhom, u ħalli madwar 5 cm zokk. Taqtagħhomx b'sikkina, u taqtax l-għerq prinċipali twil, għax pitravla maqtugħa "tnixxi" l-kulur u z-zokkor tagħha u malajr tirtab. Il-weraq iż-żgħar jittiekel ukoll, imsajjar bħall-ispinaċi jew nej fl-insalati.
L-għeruq miż-żrigħ tas-sajf jinżammu tajjeb. Aqlagħhom f'Ottubru jew f'Novembru, f'ġurnata niexfa u qabel il-ġlata qawwija, u aħżinhom f'kaxxi ta' ramel jew kompost bilkemm niedi f'0–4 °C. Jinżammu għal erba' jew ħames xhur, kif il-gwida tagħna dwar il-ħażna tal-ħaxix tal-għeruq tispjega. Il-pitravi jridu ħażna niedja; il-basal, li jaqsam l-istess sodda magħhom, irid l-oppost, kif il-gwida l-ġdida tagħna dwar il-ħażna tal-basal turi.
Żbalji komuni
- Ma traqqaqx: kull grupp jagħti diversi xtieli, u l-għeruq iffullati jibqgħu żgħar.
- Tiżra' kollox f'daqqa: filliera kbira waħda f'April tfisser wisq pitravi f'daqqa fis-sajf u għeruq iebsin qishom injam sal-ħarifa.
- Demel frisk fis-sodda: jagħti għeruq mifrugħa u ħafna weraq.
- Taqta' l-weraq: obromhom minflok, inkella l-għerq inixxi u jitħassar.
- Tħalli l-għeruq jikbru wisq: kull ma jaqbeż id-daqs ta' ballun tat-tennis isir iebes.
Mistoqsijiet frekwenti
Għaliex il-pitravi tiegħi huma kollha weraq u bla għerq?
Normalment għax ma raqqaqtx ix-xtieli, u għalhekk l-ebda pjanta ma kellha spazju biex jintefaħ l-għerq tagħha. Wisq nitroġenu, dell qawwi u żrigħ tard ħafna għandhom l-istess effett. Raqqaq għal 10 cm u evita d-demel frisk.
Għaliex il-pitravi tiegħi telgħu fil-fjura?
Perjodu twil ta' ksieħ wara żrigħ bikri jista' jġiegħel lill-pjanta ġġib ruħha daqslikieku diġà għaddiet ix-xitwa, u għalhekk twarrad fl-ewwel sena. Iżra' barra minn nofs April, jew ibda ż-żrigħ bikri taħt kopertura fejn it-temperatura tibqa' 'l fuq minn madwar 10 °C.
Nista' nkabbar il-pitravi fil-vażetti?
Iva. Il-varjetajiet tondi u ċatti jagħmlu tajjeb f'vażett ta' mill-inqas 20–25 cm fond. Iżra' grupp kull 7–8 cm u żomm il-kompost niedi b'mod uniformi. Għandna gwida dwar il-ġardinaġġ fil-vażetti li tkopri l-kompost u t-tismid.
Nista' niġbor iż-żerriegħa tal-pitravi tiegħi?
Tieħu sentejn, għax il-pitravi jwarrdu biss fit-tieni staġun tagħhom, u l-polline, li jinġarr mir-riħ, jitħallat faċilment ma' dak tas-selq u ta' pitravi oħra. Il-biċċa l-kbira tal-ġardinara jixtru żerriegħa friska u jżommu l-enerġija tagħhom għal għelejjel eħfef; ħares lejn il-gwida tagħna dwar kif tiġbor iż-żerriegħa.
Ftit fillieri qosra ta' pitravi, miżrugħa xahar bogħod minn xulxin, jagħtuk x'taqla' minn Ġunju sal-ġlati u kaxxa għeruq fil-maħżen għax-xitwa. Jekk għadek qed tibda bil-ħaxix, ibda bil-gwida tagħna għal min jibda jkabbar il-ħaxix miż-żerriegħa. Esplora l-kollezzjonijiet tal-pitravi, tal-pitravi organiċi u tal-ħaxix tal-għeruq jew iż-żerriegħa kollha tagħna, u żomm il-gwidi tagħna dwar it-tkabbir dejjem f'idejk.
